Zoenoffer in het IJ

Een paviljoen in het IJ bij het Java eiland en een aanlegsteiger voor een toeristische pont, omgeven door wachtplaatsen voor binnenvaartschepen om te voorkomen dat het paviljoen wordt aangevaren. En dat allemaal om onder een schadeclaim uit te komen. Dat is geen goede binnenkomer, maar wel de achtergrond van het plan van Converse DC, stadsdeel Oost en gemeente Amsterdam om ter hoogte van het Azartplein een pier in het water te bouwen, met horeca, parkeergelegenheid en een aanlegsteiger. Ontwikkelingsbedrijf Converse DC deed stadsdeel Zeeburg in 2009 namelijk een voorstel voor een dergelijk paviljoen, maar dan een stuk westelijker, aan de Sumatrakade. Het stadsdeel had er oren naar en Converse DC maakte een concreet plan. Het Havenbedrijf tekende echter bezwaar aan: de veiligheid was niet gegarandeerd, vanwege het draaien van grote cruiseschepen op die plek.

Dat was een streep door de rekening. Converse DC dreigde met een schadeclaim, die gemeente en stadsdeel willen voorkomen door het ontwikkelingsbedrijf een andere locatie aan te bieden. Bij het Azartplein dus. Zo werd een aanvankelijk commercieel plan een publieke aangelegenheid, waarin inmiddels al flink is geïnvesteerd. Stadsdeel Oost, dat er naast de problemen rond het gebouw MuzyQ, geen affaire bij kan hebben, liet een nieuw plan voor een paviljoen in het IJ uitwerken. In de voordracht aan de deelraad doet het stadsdeelbestuur alsof het kale Azartplein wel een pleziervoorziening als de geplande horeca met terras kan gebruiken. Eind september kreeg het ruimtelijk ontwerp de steun van de deelraad. De infrastructuur zal voor rekening van de gemeente komen, Converse DC bouwt het paviljoen.

Gelukkig stelt de centrale stad als voorwaarde dat er voor uitvoering van het plan draagvlak in de buurt moet zijn. En in die buurt wordt gemord. De omgeving van het Azartplein is prachtig, winderig en weids, maar allesbehalve uitgestorven. Naast druk verkeer van vrachtschepen en plezierboten, zijn er op het water geregeld politieoefeningen en zeil- of andere waterevenementen. Van voor- tot najaar meren op de beoogde locatie elke weekend grote drijvende motels aan, jarenlang met dag en nacht ronkende generatoren. Tijdens Sail namen de koningin en haar oudste zoon er de vlootschouw af, etc. Op de wal zijn al verschillende horecagelegenheden, waaronder het Open Haven Museum en café De Zuid. Het Azartplein zelf is het eindpunt van tramlijn 10. Het Java- en het KNSM-eiland trekken ook zonder paviljoen al veel bezoekers en dagjesmensen. Een paar jaar geleden is de bewoners van het Java-eiland bovendien ‘hun’ pontje naar het centraal station ontnomen. Zou een nieuwe pont dan wel te exploiteren zijn?

En daarbij: hoeveel Amsterdammers verliezen komende jaren hun baan, hun buurthuis, hun museum, hun dagbesteding en hun kinderopvang? Het is vreemd dat een claim als die van Converse DC de gemeente beweegt tot investeren in commerciële infrastructuur, terwijl zij tegelijkertijd zoveel sociale en culturele infrastructuur moet afbreken.